Etos pracy

Na południu Polski, skąd pochodzę, zawsze z szacunkiem podchodziło się do pracy. Głównie dlatego, że była ona trudna i niebezpieczna. Przemysł ciężki oraz wydobywczy jeszcze do niedawna dominował w tej części Polski. Taka praca, która wymaga i daje widoczne owoce, kształtuje człowieka najbardziej, wydobywa z niego wszystko co najlepsze. Nieprzypadkowo piszę to teraz, gdy minęło kilka dni od Barbórki, czyli dnia Świętej Barbary. Męczenniczki, dziewicy, patronki: górników, hutników, marynarzy, żołnierzy, rybaków czy kamieniarzy.Obraz-św-Barbary-z-KWK-Anna_1080W rodzinie mam kilku górników oraz bliskich związanych z przemysłem energetycznym. W miejscowości, w której się wychowywałem ponad połowę rodzin stanowił następujący model społeczny: ojciec – górnik, matka-krawcowa i dzieci. Wszyscy, którzy nie byli w sposób bezpośredni związani z wydobyciem, pracowali w branżach działających wokół kopalni – transport czy drobne przedsiębiorstwa.

Żyłem w środowisku, lokalnej społeczności, która wiedziała po co jest praca, dla kogo i czemu służy. Praca miała charakter lokalny i globalny. Przynosiła niezbędne środki do życia rodzinom, a jednocześnie budowała siłę ekonomiczną kraju. Miała jeszcze jedną bardzo nośną cechę – kształtowała charaktery.

Każdy kto fizycznie i psychicznie podjął się chociaż raz wykańczającej pracy, wie, że na dłuższą metę nie da się jej wykonywać samemu, szczególnie w wymiarze mentalnym czy duchowym. Stąd według mnie czymś naturalnym było znalezienie sobie patronki przez ludzi pracy, która będzie na tyle silna by pomóc w najtrudniejszych momentach.

Hutnicy, górnicy czy żołnierze wybrali sobie za taką patronkę świętą Barbarę. Kobietę, dziewicę i męczennicę. Czystość serca, ciała i dochowanie wierności Chrystusowi uznali za klucz do dobrego wykonywania swojej pracy. Inaczej tego wytłumaczyć się nie da, jeśli kogoś bierzemy sobie za patrona to uznajemy go za ideał, do którego trzeba dążyć.

Ile korporacji ma w swojej siedzibie posąg/pomnik swojego patrona? W ogóle ile korporacji ma patrona w postaci świętego? Sektor usług, który jest nienaturalnie rozdmuchany jest pusty również pod względem etosu. Szczególnie sektor finansowy (i jego pochodne np.: usługi doradcze czy reklamowe) jest jedną wielką spekulacją, zasady czy cel pracy w firmach związanych z kapitałem jest absolutnie wypaczony. Nie widać tam ani efektów, ani nie można liczyć na stabilność pracy. Wiedza stała się tam cynizmem, a inteligencje wykorzystuje się do wyścigu szczurów.

Praca jest zła albo dobra, tak jak wszystko co dotyczy ludzkiego życia. Piszę to jako robol, który w robocie nie raz dostał baty ze względu na jej charakter. Praca, która wymaga oprócz tego, że buduje człowieka pod wieloma względami – fizycznymi i psychicznymi, to także tworzy relacje z towarzyszami pracy. Tutaj należy szukać siły dawnych związków zawodowych – górniczych czy stoczniowych. Wspólne przezwyciężanie trudności bardzo łączy.

Szukamy rzeczy łatwych, dotyczy to również, a może szczególnie pracy. Liczy się łatwa praca i duże pieniądze. Najgorsze jest to, że da się to dzisiaj osiągnąć. Świat został tak zorganizowany, że śmieszy nas wysiłek innych, a ludzie, którzy uczciwie chcą zarabiać pieniądze, dostają jakieś ochłapy i programy socjalne. Teraz wygrywa ten kto jest cwaniakiem i potrafi lawirować, kompetencja i rzetelność to wada. Tylko dokąd to prowadzi?

Do chaosu, do kryzysu, do deprecjacji pracy. W imię doraźnych korzyści niszczy się elementarną sprawiedliwość. Z tego zrodzą się albo marksistowskie rewolucje albo na czas się obudzimy i na nowo zbudujemy relacje społeczno-gospodarcze. Trzeba od nowa zdefiniować kapitał, pracę i w tym wszystkim umieścić podmiotowo człowieka. Zagadnienia ekonomiczne muszą uwzględniać moralność i etykę pracy, a nie mieć za swoje główne prawo maksymalizację zysku. Kapitalizm jest w tej sytuacji martwy. Myślmy co po nim.

Admin

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s